Ga naar inhoud

1. Kernactiviteiten & Rollen (Beheer & Optimalisatie)

Doel

Overzicht van de kernactiviteiten en rolverdelingen tijdens de Beheer & Optimalisatiefase, van operationele monitoring tot driftdetectie en kostenbeheersing.

1. Kernactiviteiten

Operationele Monitoring & MLOps

We houden de 'hartslag' van het systeem in de gaten.

  • Real-time Performance Tracking: Dashboarding van kritieke metrics: Latency (snelheid), Foutpercentages, Uptime, Throughput.
  • Drift Meten: Statistisch monitoren of de invoerdata in productie afwijkt van de trainingsdata (Data Drift) of als de relatie tussen data en uitkomst verandert (Concept Drift).
  • Data Loop Integratie: Terugkoppelen van productie-data en uitkomsten naar de ontwikkelomgeving voor analyse (Feedback Loop).
  • Geautomatiseerde Triggers: Alerts instellen voor dalingen onder drempelwaarden (bv. accuracy \< 85%).

Continue Verbetering & Retraining

Stilstand is achteruitgang.

  • Retraining Strategie: Wanneer trainen we opnieuw? (Periodiek? Bij drift-alert? Bij nieuwe data?).
  • Experiment Loops: Gebruik productie-inzichten om nieuwe hypotheses te testen in korte sprints (A/B testing, Canary releases).
  • Backlog Management: Beheer een levende lijst van bugs, verbeterpunten en feature requests vanuit gebruikers.

Kostenbeheersing & Energie-efficiëntie

Duurzaamheid in euro's en CO2.

  • Cloud & API Optimalisatie (Het Kostenoverzicht): Maandelijkse review van compute (GPU/CPU) en token-kosten. Optimaliseren door model-compressie (quantization) of caching.
  • Duurzaamheidsmeting (ESG): Monitoren van energieverbruik (inference footprint) en rapporteren voor ESG-doelen.
  • Resource Allocatie: Autoscaling instellen om infrastructuur aan te passen aan de werkelijke vraag.

Ethisch Toezicht & Compliance Monitoring

Blijvende wettelijke conformiteit.

  • Post-Market Surveillance: (EU AI Act eis) Continu scannen op onvoorziene bias, discriminatie of veiligheidsrisico's.
  • Audit-ready Logging: Bewaren van logs van beslissingen en menselijke interventies voor auditeurs.
  • Transparantie Rapporten: Periodieke rapportage aan stakeholders en CAIO over veiligheid en performance.
  • Fairness Audit: Regelmatige steekproeven door de Ethicist op de 'toon' en kwaliteit van outputs.

Stopzetting & Decommissioning

Een AI-systeem heeft een eindige levensduur. Definieer vooraf wanneer stopzetting gerechtvaardigd is.

Stopzettingstriggers:

Categorie Trigger Actie
Technisch Drift overschrijdt drempelwaarde en retraining verbetert niet Systeem offline, analyse root cause
Economisch Cost per Productive Outcome stijgt > 50% boven baseline na 2 kwartalen Review door CAIO: stop of herarchitectuur
Ethisch/Juridisch Kritieke Fairness audit-bevinding of nieuwe wetgeving maakt systeem non-compliant Onmiddellijke stop, Guardian-review verplicht
Strategisch Use case vervalt door organisatieverandering of betere alternatief beschikbaar Gecontroleerde afbouw conform overdrachtsplan

Decommissioning-proces:

  1. Aankondiging: Gebruikers en stakeholders tijdig informeren (minimaal 4 weken).
  2. Archivering: Bewaar het technisch dossier, validatierapporten en Kaizen Log conform bewaarbeleid.
  3. Kennisoverdracht: Documenteer geleerde lessen in het Lessons Learned register.
  4. Data-verwijdering: Verwijder of anonimiseer productiedata conform AVG/GDPR [so-49].
  5. Infrastructuur: Schakel compute, API-sleutels en monitoring-pipelines af.
  6. Guardian-signoff: Guardian bevestigt dat alle Harde Grenzen-verplichtingen zijn nagekomen.

2. Team & Rollen

Rol Verantwoordelijkheid in Beheer & Optimalisatie
MLOps Engineer Responsible: Eigenaar monitoring-pipelines, infrastructuur en stabiliteit.
AI Product Manager Accountable: Bewaakt Business KPI's, beheert backlog en user feedback.
Chief AI Officer (CAIO) Consulted: Evalueert lange termijn ROI en strategische impact.
Data Scientist Responsible: Analyseert Drift, voert retraining uit en verbetert modellen.
Guardian (Ethicist) Consulted: Voert ethische reviews en post-market surveillance uit.

5. Gerelateerde Modules

Verdieping:

Zie ook: Overzicht Fase 5 · Opleveringen

Volgende stap: Stel driftdrempels in en plan de eerste kwartaalreview (Gate 4). → Gebruik de Gate 4 Checklist als startpunt. → Zie ook: Doorlopende Verbetering | Bewijsstandaarden